Na przyspieszenie ząbkowania wpływają: większa masa i długość urodzeniowa dzieci, dłuższe karmienie naturalne, dobre warunki socjalno-bytowe, przyjście na świat od marca do czerwca, a zatem oznacza to, że ząbkowanie zależy od ogólnego rozwoju dziecka. Z kolei spożywanie wody sztucznie fluorowanej opóźnia wyrzynanie się zębów. W wieku około 10-13 lat w jamie ustnej pojawiają się piątki, a między 11 a 13 rokiem życia siódemki. Na ostatnie zęby stałe u dziecka, ósemki, trzeba będzie trochę poczekać, wyrzynają się dopiero pomiędzy 17 a 30 rokiem życia. Ponadto nie pojawiają się u każdego, ale bez obaw – to nie jest powód do zmartwień. Gość gość. Goście. Napisano Maj 18, 2015. Mój ma 22 mscy i wszystkie mleczaki poza 5 właśnie. I nie wygląda, żeby się szykowały do wybicia. Gość gość. Goście. Napisano Maj 18 Obecnie obserwuje się tendencję do wcześniejszej wymiany zębów, w porównaniu z badaniami sprzed 15-20 lat i często u dzieci pierwsze mleczaki wypadają juz ok.5 r.ż. Często rodzice, czekając na wypadające mleczaki, nie zauważają, że w buzi dziecka rosną nowe zęby. Przy słabej higienie, dużej ilości słodyczy w diecie i 8-11 miesiąc – siekacze boczne (czyli dwójki); również z reguły najpierw pojawiają się dolne. 12-16 miesięcy – zęby trzonowe pierwsze (czwórki) 16-20 miesięcy – wyrzynają się kły; najczęściej najpierw górne, potem dolne. 20-30 miesięcy – wyrzynają się zęby trzonowe drugie (tzw. piątki), tym samym uzupełniając Forum. PRZYSZLI RODZICE (30 751) Adopcja (103) Dla starających się (10 393) Imiona dzieci (662) Leczenie niepłodności (1 775) Oczekując na dziecko (15 869) Wady letalne płodu (9) zespół Downa (trisomia 21) (5) Pierwsze zęby, zwane zębami mlecznymi lub ząbkami, zaczynają się pojawiać u większości dzieci w okresie od 6 do 12 miesiąca życia. Pierwsze zęby, które rosną, to zazwyczaj dwa dolne siekacze centralne. Kiedy Twoje dziecko osiągnie wiek około 3 lat, powinno mieć już kompletny zestaw 20 zębów mlecznych. Kiedy rosną 8 zębów KBIkz5g. W naszym poradniku poczytasz o kiedy dziecku wychodzą zęby, gdzie większość wpisów o kiedy dziecku wychodzą zęby zawartych jest poniżej. Chcesz przeczytajć więcej o kiedy dziecku wychodzą zęby? Wróć do nas niebawem! Słodycze są niejako wpisane na stałe w jadłospis dzieci a nierzadko nawet ludzi dorosłych. Tyle już napisano o szkodliwości jedzenia słodyczy, że każdy raczej wie, gdzie tkwi przyczyna takiej złej sławy. Ale czy można totalnie krytykować jedzenie słodyczy? Sedno tkwi... Polecane Jaką wybrać hulajnogę? Powoli zbliża się wiosna. To czas aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu, a także czas pierwszych komunii świętych. Wraz z tym duchowym wydarzeniem pojawiają... Buty dla dzieci – na co zwrócić uwagę? Od pierwszych lat życia dziecka poszukujemy odpowiedniego dla niego obuwia, zdając sobie sprawę, jak jest to ważne w jego rozwoju. Jakie buty będą najlepsze? ... Jak długo trwa Ząbkowanie?Co na Ząbkowanie u 4 miesięcznego dziecka?Po czym poznać że dziecko ząbkuje?W jakim wieku wychodzą szóstki?Jak długo idą trójki?Kiedy ząbkowanie boli najbardziej?Kiedy Wyrzynaja się 4?Jak wyglądają dziąsła podczas ząbkowania?Czym smarować dziąsła przy ząbkowaniu? Piątki (zęby trzonowe drugie) – wyrzynają się między 21. a 31. miesiącem życia. Jak długo trwa Ząbkowanie? Ząbkowanie nie dość, że jest procesem długotrwałym, to jeszcze przebiega z przerwami. Średni czas wychodzenia zęba od momentu, gdy jest wyczuwalny przez dziąsło, do całkowitego wyrznięcia korony, wynosi średnio 2 miesiące (od 1 do 5 miesięcy). Rodzice zaczynają wypatrywać ząbków w 3-4. Co na Ząbkowanie u 4 miesięcznego dziecka? W aptece dostępne są leki bez recepty z lidokainą na ból związany z ząbkowaniem takie jak: Calgel, Dentinox N i Bobodent. Aby złagodzić ból i gorączkę związaną z ząbkowaniem można podać też lek przeciwbólowy dla dzieci z paracetamolem (pedicetamol) lub ibuprofenem. Po czym poznać że dziecko ząbkuje? Zanim wyjdzie pierwszy ząbek, dziąsła zazwyczaj swędzą. Malec zaczyna wkładać do buzi rączki i wszystko, co znajduje się w ich zasięgu. Pierwszym objawem ząbkowania często jest również obfite ślinienie się. Jeśli zajrzysz dziecku do buzi, zobaczysz, że dziąsła są rozpulchnione i zaczerwienione. Kiedy wychodzą zęby szóstki, czyli, dziecko ma na ogół 6 lat. Proces ten mniej więcej pokrywa się z wypadaniem pierwszych mleczaków, a więc dolnych jedynek. Jak długo idą trójki? I tak kolejność wyrzynania zębów stałych jest następująca: siekacze boczne – dwójki (7-8 rok), pierwsze przedtrzonowce – czwórki (9-11 rok), kły – trójki (9-12 rok), drugie trzonowce – piątki (10-12 rok) i drugie trzonowce – siódemki (11-13 rok). Kiedy ząbkowanie boli najbardziej? Najbardziej bolesny dla malca jest ostatni etap ząbkowania, kiedy wyrzynający się ząb przebija dziąsło. Dziecko, które dotąd odczuwało swędzenie i dyskomfort, teraz może czuć silny ból. Niemowlę może z tego powodu przez pewien czas (nawet dwa, trzy dni) długo płakać, nie chcieć ssać, a nawet gorączkować. Kiedy Wyrzynaja się 4? kolejno wyrastają pierwsze zęby trzonowe, czyli czwórki dolne i górne (ok. 10-18 miesiąca) oraz trójki ,czyli kły (ok. 15-20 miesiąca), jako ostatnie dziąsła przebijają dolne i górne piątki, czyli drugie trzonowce (ok. Jak wyglądają dziąsła podczas ząbkowania? Zazwyczaj dziąsła niemowlaka tuż przed ząbkowaniem mogą wydawać się nieco spuchnięte i nieco bardziej czerwone. Czasami mogą nawet wyglądać na nieco fioletowe lub posiniaczone i są rozpulchnione. Najczęstszym objawem, zarówno u niemowląt, jak i dzieci jest ból, który pojawia się i znika. Czym smarować dziąsła przy ząbkowaniu? Stosować go można podobnie jak Bobodent nie więcej niż trzy razy na dobę. Ostatnim z polecanych żeli na ząbkowanie zawierających w swoim składzie lidokainę oraz chlorek cetylopirydyniowy jest Calgel. Preparat ten ma działanie przeciwbólowe, łagodzi podrażnienia dziąseł oraz ma lekkie działanie antyseptyczne. dawidowa Gość #1 Mam pytanie jak w synek ma już wszystkie zęby oprócz tych,więc ciekawa jestem kiedy te ostatnie wychodzą. A kiedy pierwszy raz u dentysty byłyście z dziećmi? reklama #2 Moja mala ma dopiero 10 mcy i ma juz wszystkie piatki :-) Od jakiegos czasu zreszta. Wiec to pewnie bardzo roznie z tym okresleniem czasu, kiedy wychodza. Nam brakuje trojek :-) I chyba tylko trojek, bo mala nie daje sobie zajrzec do jakis miesiac temu moja pania stomatolog, kiedy pierwszy raz z dziodzia do niej. Powiedziala, ze jak bedzie miala ok. 2 latka, to przyjsc na przeglad. jesli cosik by sie dzialo to oczywiscie wczesniej. Ale prosila, zeby sobie pediatra poogladal, bo mysza ma tyle zebow, ze trzeba sobie zwracac czasami na nie uwage. #3 Właśnie każde dziecko inne.. a w książkach piszą że 5 mogą wyjśc do 3 roku życia. Nicole ma wszystkie ząbki od 18 miesięcy. Więc nie ma na to reguły u nas wyszły tak niepostrzeżenie że raptem patrze a tu wszystkie są Pozdrawiam #4 Witam! U nas tez jest 16 zabkow od dlugiego czasu i kolejnych nie jestem ciekawa kiedy 5 sie pojawia? #5 Mojemu małemu wyszły coś tak między wiekiem 1,5 roku - 2 lata. #6 mojej corce gorne piatki zaczely sie wyzynac w wieku lat i 2 miesiecy dolne wyszly jej troche wczesniej #7 Bruno ma 20 miesięcy i właśnie idą piątki... dwie dolne już prawie wylazły, a górne się szykują - tak powiedziała pani dentystka, bo w zeszłym tygodniu byliśmy na pierwszej wizycie kontrolnej. Było całkiem nietraumatycznie, ba, nawet miło. Byliśmy w gabinecie stomatologii dziecięcej. Żałuję, że za moich czasów było inaczej... że tak powiem - mroki średniowiecza... Ząbki synek ma w porządalu, ale denta kazała przyjść za 3-4 miesiące ponownie - mleczaki trzeba częściej kontrolować bo są słabiej zmineralizowane niż stałe. #8 Arek też ma 16 zębów i teraz czekamy na te ostatnie mleczaki :-) u dentysty jeszcze nie bylismy wybieramy sie na wiosnę jak mały będzie miał 2 latka :-) #9 U nas narazie 12 ząbków czekamy na resztę reklama #10 u nas idą, idą, idą. rany! juz chyba od 4 miesięcy. strasznie wolno. do tej pory jest lewa dolna i pół prawej a górne idą.... ale bez większych problemów. troszke wczesniej przy myciu sie wykręcał a teraz ok. u pedodonty bylismy jak miał 1,5 roczku, potem po 4 msc zeby zalakowac ale się nie dało udało sie teraz w styczniu. ale żadnych problemów z ząbkami nie ma. Pytanie nadesłane do redakcji Moja córka ma 8 lat. Zęby mleczne wyrastały prawidłowo. W październiku 2012 r. wypadły jej górne jedynki i do tej pory nie wyrosły zęby stałe. Na zdjęciu RTG są widoczne zawiązki zębów, ale nie "wychodzą". Na dole ma dwie stałe jedynki, które rosły wolno, ale od razu po stracie zębów mlecznych. Co może być przyczyną i co powinnam zrobić? Dziękuję Odpowiedziała dr n. med. Wioletta Bereziewicz Zakład Epidemiologii i Badań Populacyjnych IZP CMUJ w Krakowie Europejskie Centrum Profilaktyki w Krakowie Opóźnione wyrzynanie zębów (dentitio tarda) może dotyczyć jednego zęba lub większej ich liczby. Wśród przyczyn wpływających na taki stan wymienia się czynniki miejscowe i ogólne. W uzębieniu mlecznym główną rolę odgrywają te ostatnie, do których zalicza się: małą masę urodzeniową dziecka, wcześniactwo, pochodzenie z ciąży mnogiej, przebyte w dzieciństwie choroby. Natomiast w uzębieniu mieszanym opóźnione wyrzynanie zębów spotyka się w niektórych chorobach i zespołach chorobowych. Należą do nich: niedoczynność przysadki mózgowej i tarczycy, niedobór witaminy A i D, krzywica witamino-D-oporna, glikogenozy, zespół Downa, obojczykowo-czaszkowy, Alberta i Schonberga i inne. Do czynników miejscowych powodujących opóźnione wyrzynanie zębów stałych należy zaliczyć: przemieszczenie zębów, brak miejsca na wyrostku zębodołowym, przebyte urazy, pozostałe zęby lub korzenie zębów mlecznych, przedwczesna utrata zęba mlecznego, zęby nadliczbowe i dwoiste. Wskazane są systematyczne wizyty u lekarza dentysty specjalisty ortodonty co 6 miesięcy oraz wykonanie badania dodatkowego (zdjęcia pantomograficznego), aby lekarz monitorował postępy i prawidłowość kierunku wyrzynania się zębów stałych (ryc.). Ryc. Łuk zębowy szczęki - kształt prawidłowy (fot. W. Bereziewicz) Piśmiennictwo: Herud B., Szfrańska A., Cwalina I.: Zęby nadliczbowe jako przyczyna nieprawidłowości narządu żucia w materiale Zakładu Ortodoncji IS AM w Białymstoku. Czas. Stomat. 1995; 5: 363-365. Janas A.: Opóźnione wyrzynanie zęba stałego siecznego szczęki spowodowane przetrwałym zębem mlecznym i nadliczbowym. Poradnik Stomatologiczny. 2010; 1: 18-21. Janas A., Grzesiak-Janas G.: Opóźnione wyrzynanie zębów stałych siecznych szczęki spowodowane zębami nadliczbowymi. Dental Forum 2005; 2: 35-40. Janas A., Grzesiak-Janas G.: Ząb zlany, dodatkowy i zatrzymany. Mag. Stomat. 2004; 11: 69. Kalendarz ząbkowania Kalendarz ząbkowania pomoże ci ustalić, kiedy maluchowi wyrzynają się pierwsze ząbki. Ten moment jest bardzo trudny i bolesny dla malucha, dlatego warto się przygotować do ząbkowania, aby skutecznie złagodzić odczuwany przez niemowlę dyskomfort. Przeczytaj, kiedy rozpoczyna się ząbkowanie. Wbrew temu, czego spodziewają się niektórzy rodzice, nie wszystkie ząbki wyrosną maluszkowi w pierwszym roku życia. Zdecydowana większość z całego garnituru mleczaków, których w buzi dziecka będzie w sumie 20, pojawi się dopiero po jego pierwszych urodzinach. Całe ząbkowanie zakończy się pomiędzy drugim a trzecim rokiem życia malca. Kiedy dokładnie? To zależy w dużym stopniu od genów. Z artykułu dowiesz się: Kiedy powstają zęby mleczne? Jakie są objawy ząbkowania? Jak rozpoznać, że dziecko ząbkuje? Kalendarz ząbkowania - kiedy pojawiają się zęby? Czy ząbkowanie to kwestia dziedziczna? Jakie mogą być przyczyny opóźnionego ząbkowania? Jak ulżyć ząbkującemu dziecku? Co zrobić, gdy dziecko ma ropień? Jak uchronić dziecko przed próchnicą butelkową? Kiedy powstają zęby mleczne? Zęby mleczne zaczynają się formować na długo przed tym, kiedy zaczynają być widoczne, bo już w 6 tygodniu życia płodowego. Przez następne miesiące, aż do porodu, stopniowo, warstwa po warstwie, pokrywa je twarde szkliwo. Noworodek, przychodząc na świat, ma już wykształcone, choć oczywiście jeszcze niewidoczne, wszystkie ząbki mleczne. Ale to nie koniec procesu, bo szkliwo przyrasta nadal. Dopiero, gdy pokryje całą koronę zęba warstwą odpowiedniej grubości, zaczyna wykształcać się korzeń zęba. Rosnąc, powoli wypycha z dziąseł koronę, która przebija się przez dziąsło. Czasem ten proces przebiega na tyle szybko, że dziecko przychodzi na świat już z jednym ząbkiem. Jeśli trzyma się on mocno w dziąśle, zostawia się go. Gdy jednak chwieje się albo ma ostrą krawędź, która podrażnia wargi czy język, trzeba go usunąć (niestabilny ząbek mógłby wypaść i dziecko mogłoby go połknąć). W takim przypadku jednak dziecko w wieku około 3 lat powinno trafić pod opiekę ortodonty. Czytaj: Co robić, gdy dziecko nie ząbkuje? Jakie są objawy ząbkowania? Początek ząbkowania u wielu niemowląt często zaczyna się w identyczny sposób – dziecko zaczyna się obficie ślinić. Wiele dzieci wkłada też do buzi swoje paluszki, a także wszystko to, co znajduje się w zasięgu ręki, i co uda mu się do niej włożyć. Rodzice czasem składają to na karb naturalnego zainteresowania maluszka otoczeniem, ale prawda zazwyczaj jest dużo bardziej banalna – dziecko swędzą dziąsła, a gryzienie czegokolwiek łagodzi to odczucie. By ocenić, czy ta chęć gryzienia ma związek z pierwszymi ząbkami, wystarczy zajrzeć malcowi do buzi. Zobacz, jak wyglądają pierwsze ząbki u maluszka Jak rozpoznać, że dziecko ząbkuje? Jeśli dziąsła są zaczerwienione i rozpulchnione, to znak, że wkrótce pojawią się zęby. „Wkrótce” nie oznacza jednak, że nastąpi to w ciągu kilku dni. Stan ten może trwać równie dobrze przez kilka tygodni, a nawet miesięcy i niestety jest duże prawdopodobieństwo, że przez cały ten czas malec będzie marudny i zaśliniony. Zęby wyrzynają się bowiem według swojego własnego, ustalonego przez naturę planu. Ich pojawienia się nie sposób przewidzieć co do dnia. Stomatolodzy opracowali jednak schemat, wedle którego ząbkuje większość dzieci. Nie martw się jednak, gdy ząbki twojego malca pojawiają się w nieco innej kolejności, wcześniej albo później. Zobacz: Co robić, by niemowlak nie cierpiał z powodu ząbkowania? Czy warto stosować żele na ząbkowanie? Kalendarz ząbkowania - kiedy pojawiają się zęby? 4.–6. miesiąc – dolne jedynki 7. miesiąc – górne jedynki 8.–12. miesiąc – dolne i górne dwójki 12.–16. miesiąc – dolne pierwsze trzonowe i górne pierwsze trzonowe 15.–24. miesiąc – dolne i górne kły 21.–31. miesiąc – dolne i górne drugie trzonowe Sprawdź: Kalendarz rozwoju dziecka Ogólna zasada jest taka, że ząbki dolne pojawiają się nieco wcześniej niż odpowiadające im zęby górne. Są jednak maluszki, u których najpierw wyrżnęły się zęby górne. Większość dzieci kończy ząbkować przed 31. miesiącem życia – ma wtedy 20 zębów mlecznych (czyli o 12 mniej, niż będzie mieć zębów stałych). Nie ma wśród nich zębów przedtrzonowych, są jedynie po dwa zęby trzonowe z każdej strony. Czy ząbkowanie to kwestia dziedziczna? Ząbkowanie to sprawa rodzinna: czas wyrzynania się ząbków jest zapisany w genach. Gdy tobie lub twojemu partnerowi pierwsze zęby wyszły tuż przed pierwszymi urodzinami, najpewniej wasze dziecko również zacznie późno ząbkować. I odwrotnie – gdy u któregoś z was zęby pojawiły się wyjątkowo wcześnie, być może u waszego smyka też wyrżną się szybko. Zobacz: Jak dbać o zęby mleczne? Jakie mogą być przyczyny opóźnionego ząbkowania? Gdy jednak malec skończy rok i nie ma ani jednego zęba, można mówić o opóźnionym ząbkowaniu. Konieczna jest wtedy wizyta u stomatologa dziecięcego albo ortodonty, a także konsultacja pediatry. Przyczyną opóźnionego ząbkowania mogą być: różne choroby ( celiakia) zaburzenia hormonalne brak zawiązków zębów zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej niedożywienie W takich przypadkach zazwyczaj niezbędne bywa również wsparcie logopedy, bo brak zębów powoduje, że aparat mowy nie rozwija się właściwie i dziecko może mieć w przyszłości problemy z prawidłową wymową. Jak ulżyć ząbkującemu dziecku? Większość dzieci ciężko przeżywa okres wyrzynania się zębów. Jak pomóc niemowlęciu przetrwać ten czas? Gdy wkłada do buzi wszystko, co ma w zasięgu ręki – przygotuj sobie kilka sztuk gumowych gryzaczków z wypustkami, wypełnionych wodą (można je kupić w sklepach z artykułami dziecięcymi) i dawaj je dziecku do gryzienia. Gryzaczki możesz schłodzić w lodówce, nie wolno ich natomiast wkładać do zamrażarki, bo malec mógłby odmrozić sobie śluzówkę w buzi. Możesz też dawać dziecku do pogryzania surową, obraną marchewkę (wtedy musisz jednak cały czas być przy nim, by się nie zakrztusił). Pomaga również delikatne masowanie dziąseł małą, gumową szczoteczką (są w aptekach). Jeśli cały czas się ślini – zakładaj mu na dzień śliniaczek, by nie trzeba go było ciągle przebierać. Skórę wokół ust trzeba delikatnie osuszać, inaczej pojawią się piekące podrażnienia. Gdy skóra się zaczerwieni, smaruj ją kremem natłuszczającym dla niemowląt. Obfite ślinienie odwadnia organizm, dlatego staraj się w tym czasie częściej przystawiać dziecko do piersi, a jeśli karmisz butelką, dawaj dziecku przegotowaną, niegazowaną wodę mineralną. Nie chce ssać piersi ani butelki – zanim zaczniesz karmić maluszka, posmaruj mu dziąsła niewielką ilością żelu na ząbkowanie, który znieczuli bolące miejsca. Jeśli to nie pomaga, karm dziecko za pomocą łyżeczki. Oddaje luźne stolce – to również może być spowodowane ząbkowaniem. Skonsultuj się jednak z lekarzem wówczas, jeśli dziecko wymiotuje, wygląda na chore, wypróżnia się zdecydowanie częściej niż dotychczas, a stolce są podbarwione śluzem albo krwią. Ma temperaturę – nie ma powodu do niepokoju, jeśli nie jest ona wyższa niż 38ºC – minie po wyrżnięciu się zęba. Jeśli jest wyższa albo nie ustępuje, skonsultuj się z lekarzem. Nie może spać z powodu bólu dziąseł – przed snem podaj mu lek przeciwbólowy (paracetamol lub ibuprofen dla niemowląt) w dawce dopasowanej do wagi i wieku. Dozwolone są zarówno preparaty w płynie, jak i czopki przeciwbólowe. Co zrobić, gdy dziecko ma ropień? Zdarza się, że u niektórych maluszków ząbkowanie nie przebiega prawidłowo. Może się zdarzyć zapalenie dziąsła wokół wychodzącego zęba, ropień albo torbiel. Wtedy konieczna jest pomoc dentysty. Odwiedź go, jeśli ząbkujący malec bardzo płacze, jego buzia jest opuchnięta i pachnie mu brzydko z ust. Jak uchronić dziecko przed próchnicą butelkową? Są dzieci, których ząbki od razu wyrzynają się, pokryte czarnymi plamkami. To próchnica. U niemowląt często nazywa się ją „butelkową”, bo miewają ją najczęściej maluszki, zasypiające z butelką pełną mleka albo soku. Ale to nie butelka jest powodem problemów. Podobnie jak u starszych dzieci, wywołują ją bakterie z rodziny streptokoków. Dziecko zaraża się nimi od dorosłych albo od starszego rodzeństwa. Dlatego nie pozwalaj nikomu całować dziecka w usta albo rączki (smyk wkłada je przecież do buzi, przenosząc zarazki), sama też tego nie rób, jeśli stan twoich zębów pozostawia wiele do życzenia. Nie wolno też oblizywać smoczka ani łyżeczki, z których następnie będzie korzystało dziecko. Ale same bakterie to nie wszystko. By mogły się rozmnażać i produkować kwas, który niszczy zęby, potrzebują cukru: szczególnie lubią ten znajdujący się w słodkich napojach i cukry z owoców. Im więcej mają go do dyspozycji, tym więcej kwasów produkują i tym szybciej wywołują problemy. Na próchnicę na świeżo wyrżniętych ząbkach narażone są przede wszystkim niemowlęta, które zasypiają z pełną butelką albo dużo piją w nocy. Podczas snu zmniejsza się bowiem wydzielanie śliny (która w ciągu dnia obmywa zęby oblepione pokarmem, co zmniejsza zakwaszenie w jamie ustnej). Odpowiednio postępując, możesz ustrzec maluszka przed tym problemem. Dopóki nie ma ząbków, dwa razy dziennie przecieraj mu dziąsła wacikiem nasączonym ciepłą wodą. Kiedy pojawią się już pierwsze ząbki, czyść je szczoteczką przeznaczoną dla niemowląt, np. taką, którą można założyć sobie na palec. Nie dosładzaj dziecku napojów glukozą, dużo lepsza dla zębów jest niegazowana woda mineralna. Nie karm też butelką dłużej niż trzeba – jak najszybciej naucz dziecko jedzenia łyżeczką. miesięcznik "M jak mama"

kiedy dziecku wychodzą zęby forum